9. ΑΛΑΡΙΧΟΣ

Ἀλάριχος. Alarich I (~370 - 410 μ.Χ.)

Γεννήθηκε σὲ ἕνα νησάκι στὸ δέλτα τοῦ ποταμοῦ Δούναβη. Πέρασε τὰ νεανικά του χρόνια μετακινούμενος μὲ τὸ λαὸ τῶν Γότθων δυτικά, ὑπὸ τὴν πίεση τῶν Οὔνων. Τὸ ἔτος 375, πέντε χρόνια μετὰ τὴ γέννησή του, πέρασαν οἱ Γότθοι στὴ νότια πλευρὰ τοῦ Δούναβη καὶ ἔφτασαν σὲ ἐδάφη τοῦ ἀνατολικοῦ ρωμαϊκοῦ κράτους. Ὁ αὐτοκράτωρ Βάλης τοὺς ἐπέτρεψε νὰ ἐγκατασταθοῦν ὡς σύμμαχοι στὴν περιοχὴ τῆς σημερινῆς Θρᾴκης. Ἡ ἐγκατάστασή τους σὲ μία ἀσφαλισμένη περιοχὴ καὶ ἡ προσχώρησή τους στὸν ἀρειανικὸ Χριστιανισμὸ δὲν μετρίασε ὅμως τὶς τάσεις τους γιὰ μετακίνηση καὶ ἔτσι ἐκδήλωσαν ἐπιθετικὰ τὴν ἐπιθυμία γιὰ διεύρυνση τῆς περιοχῆς ποὺ ἐγκαταστάθηκαν, πρᾶγμα ποὺ δὲν ἔγινε δεκτὸ ἀπὸ τὴν Κωντσαντινούπολη. Στὴ μάχη τῆς Ἀδριανούπολης τὸ 378, νίκησαν οἱ Γότθοι καὶ σκοτώθηκε ὁ αὐτοκράτορας.

Μόλις 4 χρόνια ἀργότερα πέτυχε ὁ νέος αὐτοκράτορας, Θεοδόσιος Α' νὰ διευθετήσει προσωρινὰ τὴν ἀντιδικία μὲ τοὺς Γότθους, ἐπιτρέποντάς τους νὰ ἐγκατασταθοῦν στὴ σημερινὴ Μακεδονία. Πολὺ σύντομα κατάφερε ὅμως ὁ Ἀλάριχος ποὺ εἶχε ἀναλάβει ἐντωμεταξὺ τὴν ἡγεσία τῶν Γότθων, νὰ ἀξιοποιήσει τὴν ἀδράνεια τῆς αὐτοκρατορίας, ἰδίως μετὰ τὸ θάνατο τοῦ Θεοδόσιου καὶ νὰ προκαλέσει τὴ διάλυση τοῦ ἀνατολικοῦ ρωμαϊκοῦ κράτους. Οἱ Γότθοι διαπέρασαν ὅλη τὴν ἑλλαδικὴ χερσόνησο μέχρι τὴ Σπάρτη καὶ προκάλεσαν πρωτοφανεῖς καταστροφὲς καὶ λεηλασίες, ὁλοκληρώνοντας τὶς καταστροφὲς ναῶν καὶ ἔργων τέχνης ποὺ ἐκτελοῦσαν μὲ ἰδιαίτερο ζῆλο ἐκείνη τὴν ἐποχὴ οἱ χριστιανοὶ ἐπίσκοποι, ἀφήνοντας ἀμφότεροι στὸ πέρασμά τους σωροὺς ἐρειπίων. 

Τὸ ἔτος 401 στράφηκε ὁ Ἀλάριχος πρὸς τὴν Ἰταλία, ἀλλὰ ἀρχικὰ ἀντιμετωπίστηκε μὲ ἐπιτυχία ἀπὸ τὸ στρατὸ ὑπὸ τὴν ἡγεσία τοῦ βανδαλικῆς καταγωγῆς Φλάβιου Στηλίχου στὶς μάχες τῆς Πολέντσα καὶ τῆς Βερόνα. Ὁ στρατηγὸς ἐκτελέστηκε ὅμως τὸ 408 ὡς συνωμότης ἀπὸ τὸν αὐτοκράτορα τῆς δυτικῆς αὐτοκρατορίας, τὸν ἄλλο γιὸ τοῦ Θεοδόσιου, Ὀνώριο καὶ ὁ στρατὸς ἔμεινε περίπου ἀκέφαλος, ὅποτε βρῆκε ὁ Ἀλάριχος εὐκαιρία νὰ ἐπανέλθει καὶ νὰ καταλάβει τελικὰ τὸ 410 τὴ Ρώμη. Οἱ σφαγὲς καὶ λεηλασίες λέγεται ὅτι διήρκεσαν τρία μερόνυκτα καὶ οἱ καταστροφὲς σὲ μνημεῖα καὶ ἔργα τέχνης ἦταν ἀνυπολόγιστες.

Ἀνάμεσά τους καταστράφηκαν ἢ ἀφαιρέθηκαν καὶ ὅλα σχεδὸν τὰ ἔργα τέχνης ποὺ εἶχαν λεηλατήσει κατὰ καιροὺς οἱ Ρωμαῖοι ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα, τὴν Παλαιστίνη, τὴν Αἴγυπτο κ.α. καὶ εἶχαν μεταφερθεῖ στὴ Ρώμη. Γιὰ τὴν εἰρωνία τῆς ἱστορίας πρέπει νὰ ἀναφερθεῖ ὅτι, αὐτὸς ὁ ἀμύθητος λεγόμενος «θησαυρὸς τῶν Γότθων», λεηλατήθηκε ἀργότερα κατὰ ἕνα μέρος ἀπὸ τοῦ Φράγκους τοῦ Χλωδοβίκου καὶ κατὰ τὸ ὑπόλοιπό του μεταφέρθηκε στὸ βισηγοτθικὸ κράτος τῆς Ἱσπανίας, ὅπου ἐκεῖ λεηλατήθηκε καὶ πάλι μὲ τὴν ἐπέλαση τῶν Ἀράβων. Ἡ πτώση τῆς Ρώμης ποὺ συνετάραξε τὸν κόσμο ἐκείνης τῆς ἐποχῆς, ἀποτελεῖ μέχρι σήμερα ἕνα ἀπὸ τὰ σημαντικότερα ὁρόσημα τῆς παγκόσμιας ἱστορίας. Μερικὲς δεκαετίες ἀργότερα (476) ἔπαψε καὶ τυπικὰ νὰ ὑφίσταται ἡ Ρώμη ὡς ἀνεξάρτητη δύναμη, μετὰ ἀπὸ μία πορεία περίπου 1200 ἐτῶν ἀπὸ τὴ μυθικὴ ἵδρυσή της.

Μετὰ τὴν ἅλωση τῆς Ρώμης προχώρησε ὁ Ἀλάριχος νοτιότερα μὲ στόχο νὰ περάσει στὴν Ἀφρική, πέθανε ὅμως στὸ τέλος τοῦ ἴδιου ἔτους στὴ νότια Ἰταλία σὲ ἡλικία 40 ἐτῶν. Λέγεται ὅτι θάφτηκε στὴν Consenza, στὴν κοίτη τοῦ ποταμοῦ Busento ποὺ ἀποξηράνθηκε ἐπὶ τούτου, σὲ σημεῖο ποὺ δὲν ἐντοπίστηκε ἔκτοτε.