ΑΥΡΗΛΙΟΣ ΑΥΓΟΥΣΤΙΝΟΣ(354 - 430 μ.Χ.) Aurelius Augustinus

Γεννήθηκε στη Νουμιδία της βόρειας Αφρικής που ήταν τότε ρωμαϊκή επαρχία. Ο πατέρας του ήταν αυτοκρατορικός υπάλληλος, πιθανόν μικρασιατικής καταγωγής, ο οποίος πίστευε στους ρωμαϊκούς θεούς της εποχής, η μητέρα του, Μόνικα, ήταν χριστιανή και επηρέασε σημαντικά την πορεία του γιου της. Ο Αυγουστίνος σπούδασε στην Καρχιδόνα Λογοτεχνία και Ρητορική. Η πνευματική του εξέλιξη επηρεάστηκε αρχικά από τη διδασκαλία των Μανιχαίων, αργότερα προσεχώρησε ο Αυγουστίνος στη φιλοσοφία των Σκεπτικιστών και πάντα ήταν, ως νεοφώτιστος, σκληρός υπερασπιστής των αντιλήψεων που υιοθετούσε.

Στο Μιλάνο, όπου εργαζόταν ο Αυγουστίνος ως αυτοκρατορικός ρήτωρ, προσεχώρησε στην κρατική θρησκεία και βαφτίστηκε χριστιανός το 387, επηρεασμένος από τον επίσκοπο Αμβρόσιο, ο οποίος πρέσβευε ένα χριστιανικό πλατωνισμό. Μετά από 4 χρόνια, αφού επέστρεψε στη βόρεια Αφρική, έγινε ιερωμένος και από το 396 μέχρι το θάνατό του ήταν επίσκοπος.

Το θεολογικό και φιλοσοφικό έργο του Αυγουστίνου δημοσιεύτηκε σε περισσότερα από 100 έργα του, από τα οποία τα σπουδαιότερα «De civitate Dei» και «De trinitate Dei» απέκτησαν μεγάλη σημασία την εποχή που γράφτηκαν και κατά το Μεσαίωνα, όχι μόνο για τη χριστιανική εκκλησία, αλλά και ολόκληρο το δυτικό πολιτικό σύστημα. Με τα έργα του αυτά προσαρμόστηκε ο χριστιανισμός για άλλη μια φορά στα πραγματικά γεγονότα, αφού το «ευλογημένο κράτος», η Ρώμη, καταλύθηκε και λεηλατήθηκε το έτος 410 από τους Γότθους του Αλάριχου, χωρίς να το έχει σώσει ο θεός του χριστιανισμού. Ο Αυγουστίνος επινόησε τότε σ' αυτή την κρίσιμη κατάσταση και για να αντιμετωπίσει τους αντιπάλους του, το «θεϊκό κράτος» το οποίο θα απολάμβαναν οι πιστοί, στην άλλη ζωή πλέον.

Σε έργα και συγκεκριμένες διατυπώσεις του Αυγουστίνου στηρίχθηκε η καθολική εκκλησία κατά το 13ο αιώνα και καθιέρωσε την «Ιερά Εξέταση», με τη βοήθεια της οποίας εξοντώθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες αντίπαλοι, αιρετικοί, άπιστοι, ανταγωνιστές κ.ο.κ. Συγκεκριμένα έγραφε ο Αυγουστίνος ότι «τα σωματικά βασανιστήρια επιτρέπονται, γιατί αφορούν το φθαρτό και αμαρτωλό σώμα και όχι την ψυχή» και «η Εκκλησία διακινδυνεύει τον επίγειο σωματικό θάνατο των αιρετικών, δίνοντάς στους τη δυνατότητα να γλυτώσουν από τον "αιώνιο θάνατο"». Προφανώς, εμπαθείς εγκεφαλικές κατασκευές, όπως τις συνήθιζε ο Αυγουστίνος εκ χαρακτήρος, οι οποίες «βελτιώθηκαν» περίπου 800 χρόνια αργότερα από τον Θωμά Ακινάτη και αξιοποιήθηκαν από κάθε εκκλησιαστικό βασανιστή και τρομοκράτη.

Μεταγενέστεροι θεολόγοι υποστηρίζουν, βέβαια, ότι ο εκκλησιαστικός μηχανισμός είχε παρεξηγήσει τότε τα γραπτά του Αυγουστίνου και κατέληξε σε εσφαλμένα συμπεράσματα - μια μικρή παρεξήγηση μόνο που κόστισε τη ζωή και την ελευθερία πολλών δεκάδων, ίσως και εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων.